marketing foundation

Tomorrow Marketers – Trong những năm gần đây, doanh thu của thị trường snacks liên tục sụt giảm, tuy nhiên từ bài học rút ra từ thị trường snacks Trung Quốc cho thấy, bối cảnh tình hình dịch COVID -19 có thể sẽ là cơ hội giúp thị trường vực dậy, trở lại vị trí nhóm hàng dẫn đầu xu hướng trong ngành hàng tiêu dùng nhanh (FMCG).

1. Tổng quan thị trường snacks tại Việt Nam

Theo báo cáo The Sweet and Savory Snacks về phân khúc đồ ăn vặt của Việt Nam do Euromonitor International công bố, tổng doanh thu của ngành ước tính khoảng 535 triệu USD trong năm 2017, cao hơn so với năm 2016 (479,5 triệu USD). Việt Nam là một trong những thị trường snacks phát triển nhất trong khu vực ASEAN, đứng sau Thái Lan, Indonesia và Philippines trong thị trường 3,5 tỷ USD này.  Sản lượng tiêu thụ bình quân tính theo đầu người đạt mức 0,8 kg, tương đương 5,66 USD/người.

Tuy nhiên, thị trường snacks đến năm 2020, đã có sự sụt giảm. Theo Statista, tổng doanh thu của ngành ước tính chỉ còn khoảng 429 triệu USD trong năm nay. Sản lượng tiêu thụ bình quân tính theo đầu người cũng giảm, đạt mức 0,7 kg, tương đương 4,41 USD/người. Tốc độ tăng trưởng gộp hàng năm (CAGR) được dự báo ở mức 4,9% từ năm 2020 đến 2023. 

2. Các đối thủ trong ngành

Phân khúc thị trường snacks, có thể được chia thành ba loại chính dựa trên nguyên liệu chế biến: khoai tây chiên, các loại hạt, và snacks chế biến có các thành phần khác như trái cây hoặc tinh bột. Cơ cấu doanh thu theo sản phẩm tại Việt Nam được phân chia rõ ràng, snacks chế biến chiếm 33%, hạt chiếm 30% và khoai tây chiên chiếm 24%. 

Snacks khoai tây chiên

Phân khúc này có Oishi, thương hiệu của công ty Liwayway (Philippines) với các sản phẩm rất đa dạng về thành phần: hải sản, bắp, bí đỏ, từ ngọt cho đến mặn. Poca của PepsiCo, đến năm 2019, được đổi sang thương hiệu Lay’s để cùng chung tên gọi với thế giới. Ra đời cùng thời gian với Poca, thương hiệu O’ Star của Orion (Hàn Quốc) và sau này có thêm Toonies, hiện là “át chủ bài” của Orion trên thị trường này. Snack cua xanh (Sachi) của Mondelez Kinh Đô Việt Nam.

Snacks hạt

Phân khúc này nổi bật với công ty Đậu Phộng Tân Tân. Công ty sở hữu các nhãn hiệu nổi tiếng như: Đậu Phộng Nước Cốt Dừa, Đậu Phộng Da Cá, Đậu Phộng Amero, Hạt Điều Wasabi, Đậu Hà Lan Wasabi, Hạt Sen Nước Cốt Dừa,…

Snacks chế biến 

Trong phân khúc này có công ty Vinamit – một tên tuổi lớn trong lĩnh vực khai thác và chế biến nông sản tại Việt Nam. Nổi tiếng với các loại snacks chế biến từ các loại trái cây sấy dẻo, sấy chân không, sấy lạnh. Công ty Cổ Phần Thực Phẩm OneOne Việt Nam, danh mục sản phẩm chỉ có duy nhất snacks chế biến từ tinh bột là bánh gạo, với nhiều vị khác nhau. Hiện công ty vẫn duy trì sự thống trị của mình trong thị trường snacks.

3. Bài học từ thị trường Trung Quốc

Nhu cầu của người tiêu dùng đối với snacks hiện nay bị ảnh hưởng bởi nhận thức về sức khỏe và giá trị dinh dưỡng. Lí giải vì sao trong những năm trở lại đây, thị trường có dấu hiệu xuống dốc và doanh thu giảm dần qua các năm. Các sản phẩm làm từ gạo lứt, trà xanh hoặc các loại hạt đang trở nên phổ biến và được đón nhận tích cực. Các doanh nghiệp trong ngành đang chú ý hơn đến việc xây dựng niềm tin của người tiêu dùng về giá trị dinh dưỡng của snacks, đặc biệt là thông qua bao bì. Các từ như “nguồn gốc tự nhiên’’ và “vitamin’’ dễ dàng được tìm thấy trên bao bì snacks hơn so với trước đây. Ví dụ, trên bao bì của AFC – một thương hiệu bánh quy nổi tiếng của Mondelez Kinh Đô Việt Nam – x2 Canxi xuất hiện rất bắt mắt.

Đối với xu hướng sụt giảm của thị trường, tình hình dịch bệnh Covid -19 kéo dài, có thể là yếu tố giúp vực dậy ngành hàng này, bài học từ Trung Quốc là một minh chứng cụ thể. Dịch bệnh bắt đầu xuất hiện vào đầu tháng 1 tại Vũ Hán, đến đầu tháng 2 bắt đầu bùng phát, các hoạt động cách ly từ đó cũng được đẩy mạnh.

Tại thị trường này, sản lượng tiêu thụ snacks để tiêu dùng tại nhà tăng lên thông qua các kênh mua sắm trong hai tuần giữa tháng hai, dẫn đầu bởi các gia đình trẻ, đặc biệt là những người độc thân/cặp vợ chồng trẻ sử dụng đồ ăn vặt để giảm bớt sự nhàm chán trong thời gian cách ly. Trong khi trước đó, dù là thời gian chuẩn bị cho năm mới, thời điểm đáng lí bánh kẹo phải được tiêu thụ mạnh lại có sự giảm sút rõ rệt. Đến thời điểm dịch bệnh bùng phát, ngành hàng này mới có dấu hiệu tăng trưởng trở lại.

Trong 3 tuần sau Tết Âm Lịch của Trung Quốc, crispy snack dẫn đầu xu hướng với tốc độ tăng trưởng hơn 200%, tiếp theo là bánh quy và kẹo mứt. Từ đó, kéo theo E-commerce đạt mức tăng trưởng 15% và O2O đã tăng trưởng gấp đôi.

4. Các doanh nghiệp snacks nên chuẩn bị gì nếu dịch bệnh kéo dài?

Trong thời gian đặc biệt này, tạo ra nhiều dịp ăn vặt tại nhà sẽ là chìa khóa giúp các thương hiệu thành công. Theo khảo sát trực tuyến của Kantar, xem video là hoạt động giết thời gian phổ biến nhất khi mọi người ở nhà, tiếp theo là sử dụng các phương tiện truyền thông mạng xã hội, chơi các trò chơi di động/trực tuyến và nấu ăn. Dịch chuyển các hình thức quảng cáo từ offline sang online, tập trung vào những nội dung giúp cải thiện tâm trạng, mang đến sự vui vẻ, và đặc biệt nhắm đến việc tạo ra các micro-moments cho người dùng, sẽ giúp các thương hiệu có được khách hàng mới và các thời điểm mua mới. Mặt khác, đề xuất các công thức nấu ăn mới với các thành phần ăn vặt trên trang fanpage/phát trực tiếp cũng có thể là một cách tốt để cải thiện việc tiêu thụ snacks.

E-commerce và O2O sẽ chứng kiến ​​sự tăng trưởng mạnh mẽ. Mặc dù vẫn có những hạn chế nhất định, nhưng nhìn chung E-commerce và O2O sẽ là những giải pháp tốt nhất để mua sắm khi mọi người đang cố gắng giảm tương tác vật lý. Như những gì đã diễn ra ở thị trường Trung Quốc, giờ đây các doanh nghiệp truyền thống nên đẩy mạnh các hoạt động phân phối/chương trình khuyến mãi trên các nền tảng O2O và E-commerce, giúp các doanh nghiệp tận dụng lưu lượng truy cập khổng lồ của các nền tảng này khi đại dịch kéo dài.

Theo 2018 Snacking Survey của IRI, gần 40% người tiêu dùng không cân nhắc mua đồ ăn nhẹ trực tuyến do lo ngại về các sản phẩm bị nghiền nát hoặc hư hỏng trong quá trình vận chuyển. Đối với các thương hiệu snacks bán qua các kênh E-commerce, họ nên thuyết phục được khách hàng thay đổi suy nghĩ về điều này hoặc có những thiết kế bao bì phù hợp cho quá trình vận chuyển.

Sau đại dịch, An toàn thực phẩm sẽ là điều mà các thương hiệu nên tập trung vào. Họ cần đảm bảo chất lượng sản phẩm, tiếp tục hợp tác chặt chẽ với các nhà bán lẻ, các nền tảng O2O và E-commerce.


Khóa học Marketing Foundation – Tư duy Marketing chuẩn đa quốc gia

Khoá học Marketing Foundation xây dựng dựa trên quy trình Marketing thực tế đang áp dụng tại các tập đoàn đa quốc gia, cung cấp tư duy marketing bài bản, hệ thống hoá kiến thức chuyên môn – hứa hẹn một khởi đầu vững chắc cho sự nghiệp Marketing chuyên nghiệp.

Khoá học Data Analysis – Phân tích dữ liệu cho quyết định chiến lược

Khoá học Data Analysis for Decision Making được Tomorrow Marketers thiết kế phối hợp cùng các giảng viên là giám đốc, quản lý cấp cao tại các tập đoàn, nội dung khoá học tập trung truyền đạt tư duy phân tích số liệu, nhằm giúp các Marketers trẻ tự tin làm việc với số liệu và đưa ra những quyết định chính xác cho doanh nghiệp.

Tomorrow MarketersAdvancement Today – Advantage Tomorrow