Khi tham gia một Case Competition, có lẽ điều mà nhiều thí sinh quan tâm nhất là: Làm thế nào để xây dựng một bài thi đủ tốt để vượt qua hàng trăm đối thủ, tiến sâu vào những vòng cuối cùng và giành được chiến thắng?
Liệu đó là một idea thật sáng tạo, khả năng phân tích dữ liệu sắc bén, kiến thức vững chắc hay sự tự tin khi đứng trước ban giám khảo?
Điều thú vị là không phải thí sinh nào tiến sâu trong một cuộc thi cũng sở hữu cùng một thế mạnh hay cách giải Case giống nhau. Có người nổi bật nhờ khả năng phân tích và xây dựng lập luận chặt chẽ, trong khi người khác lại tạo dấu ấn bằng sự sáng tạo và khả năng thấu hiểu người tiêu dùng. Nhưng làm thế nào để phát huy những lợi thế ấy qua từng vòng thi, đặc biệt khi phải giải quyết một đề bài hoàn toàn mới chỉ trong vài phút hoặc phối hợp với những teammate chưa từng quen biết?
Đó cũng là những thử thách mà Huy và Kiên – hai cựu học viên của Tomorrow Marketers, cũng là hai gương mặt xuất sắc giành hai ngôi vị cao nhất tại Bản Lĩnh Marketer 14, đã trải qua trên hành trình chinh phục cuộc thi.
Cả hai đều có kinh nghiệm tham gia nhiều cuộc thi giải Case, nhưng lại sở hữu những thế mạnh và cách tiếp cận khá khác nhau. Nếu Huy nổi bật với khả năng phân tích dữ liệu, tư duy kinh doanh và xây dựng lập luận chặt chẽ, thì Kiên lại có thế mạnh về sự sáng tạo, thấu hiểu người tiêu dùng và khả năng phát triển ý tưởng.
Điểm thú vị là dù xuất phát từ những hướng đi khác nhau, cả hai lại có khá nhiều quan điểm tương đồng về điều thực sự giúp một thí sinh tiến xa trong các cuộc thi giải Case.
Vậy đâu là những bí quyết giúp Huy và Kiên vượt qua các vòng thi đầy thử thách để chinh phục Top 2 Bản Lĩnh Marketer 14?
Cùng Tomorrow Marketers lắng nghe những chia sẻ từ hai bạn nhé!
Muốn vượt qua vòng loại, đừng cố làm một bài thi quá phức tạp!
Nếu phải lựa chọn vòng thi khó nhất tại Bản Lĩnh Marketer, cả Huy và Kiên đều có chung một câu trả lời khá bất ngờ: Vòng 1.
Theo Huy, đây là vòng có mức độ cạnh tranh rất lớn vì số lượng thí sinh tham gia đông, trong khi chất lượng bài làm của những đối thủ khác gần như không thể dự đoán trước.Kiên cũng có quan điểm tương tự. Ở những vòng thi sau, thí sinh còn có cơ hội trình bày trực tiếp, giải thích thêm cho ý tưởng hoặc thuyết phục ban giám khảo thông qua phần hỏi đáp. Nhưng tại vòng loại, bài làm gần như phải tự nói lên tất cả.
Vậy làm thế nào để một bài thi đủ nổi bật giữa rất nhiều bài dự thi khác?
Với Huy, điều đầu tiên là tính nhất quán (consistency). Một bài làm cần xác định rõ vấn đề trọng tâm, sau đó xây dựng toàn bộ lập luận và giải pháp xoay quanh vấn đề ấy. Thay vì cố gắng giải quyết quá nhiều vấn đề cùng lúc, thí sinh nên lựa chọn một hướng tiếp cận đủ rõ và triển khai đến cùng. Bên cạnh đó, Huy cho rằng bài làm cần bám sát insight của ngành hàng, bởi ban giám khảo thường là những người có kinh nghiệm thực tế và có thể nhận ra những lập luận chưa thực sự phù hợp với thị trường. Một điểm nhấn sáng tạo cũng rất cần thiết để bài thi không bị hòa lẫn giữa nhiều bài dự thi khác.
Còn với Kiên, yếu tố quan trọng nhất lại nằm ở khả năng tìm ra một insight thực sự đủ sâu. Theo Kiên, nhiều bài thi gặp vấn đề không phải vì idea thiếu sáng tạo, mà vì insight ban đầu chưa chính xác hoặc mới chỉ dừng lại ở những quan sát bề mặt. Khi đã hiểu đúng nhu cầu và động lực của người tiêu dùng, ngay cả một ý tưởng tương đối đơn giản vẫn có thể trở thành một lời giải thuyết phục.
Huy cũng nhận thấy một sai lầm khá phổ biến là thí sinh cố gắng khiến bài làm trở nên hoành tráng bằng những thuật ngữ phức tạp, insight dài hoặc Big Idea có quá nhiều lớp ý nghĩa. Trong khi đó, người tiêu dùng đôi khi chỉ cảm nhận được một hoặc hai lớp ý nghĩa chính. Việc cố gắng bổ sung thêm quá nhiều thông điệp có thể khiến ý tưởng trở nên gượng ép và khó truyền tải.
Một bài thi tốt không nhất thiết phải có nhiều ý tưởng hay thật nhiều dữ liệu. Quan trọng hơn là xác định đúng vấn đề, tìm được insight đủ sâu và xây dựng một lời giải nhất quán, dễ hiểu.
Hiểu framework chưa đủ, quan trọng là biết dùng nó để tìm ra lời giải
Một điểm khá thú vị trong hành trình của Huy và Kiên là cả hai đều có nền tảng về dữ liệu trước khi bước vào những thử thách lớn tại Bản Lĩnh Marketer.
Với Huy, Marketing là lĩnh vực bạn bắt đầu theo đuổi từ năm nhất đại học. Tuy nhiên, sau một thời gian làm các công việc liên quan đến truyền thông và nội dung, Huy nhận ra bản thân còn thiếu nền tảng về số liệu để có thể đánh giá một giải pháp dưới góc độ kinh doanh. Đó cũng là lý do Huy quyết định mở rộng sang Finance, sau đó tiếp tục làm việc trong lĩnh vực phân tích dữ liệu. Những trải nghiệm này giúp Huy hình thành thói quen nhìn một bài toán Marketing không chỉ từ góc độ ý tưởng, mà còn xem xét tính thực tế và những yếu tố kinh doanh phía sau.
Với Kiên, hành trình lại bắt đầu từ việc học các kiến thức nền tảng về dữ liệu, tài chính, nhân sự và nhiều lĩnh vực khác trước khi lựa chọn Marketing làm định hướng chính. Tuy nhiên, theo Kiên, điều giúp bạn xử lý những đề bài mới không nằm ở việc ghi nhớ thật nhiều mô hình, mà là hiểu bản chất của từng framework và biết mình cần tìm câu trả lời gì từ chúng.
Chẳng hạn, khi sử dụng mô hình 3C, thay vì chỉ lần lượt phân tích Company, Consumer và Competitor, Kiên tập trung tìm kiếm điểm giao giữa năng lực của doanh nghiệp, nhu cầu chưa được đáp ứng của khách hàng và những khoảng trống mà đối thủ chưa giải quyết tốt. Từ đó, bài toán được thu hẹp về một câu hỏi cụ thể hơn: Khách hàng đang gặp vấn đề gì và sản phẩm có thể giải quyết vấn đề đó như thế nào?
Huy cũng có cùng quan điểm khi cho rằng một trong những điều quan trọng nhất đối với các bạn mới bắt đầu giải Case là học hiểu bản chất của framework, thay vì đưa thật nhiều mô hình vào bài nhưng không rút ra được insight có giá trị. Bởi cuối cùng, framework chỉ là công cụ hỗ trợ tư duy. Một bài làm có thể sử dụng rất nhiều mô hình phân tích nhưng vẫn chưa giải quyết được vấn đề nếu người làm không hiểu mình đang tìm kiếm điều gì.
Chỉ có vài phút giải Case, làm thế nào để vừa bình tĩnh vừa tìm được idea đủ thuyết phục?
Nếu vòng loại kiểm tra khả năng xây dựng một bài làm hoàn chỉnh, thì vòng Pop-up Case lại đặt thí sinh vào một thử thách hoàn toàn khác: phải nhanh chóng hiểu vấn đề và đưa ra lời giải trong khoảng thời gian rất ngắn.
Đây cũng là vòng thi để lại những khoảnh khắc đáng nhớ với cả Huy và Kiên.
Với Huy, thử thách lớn nhất đến từ một đề bài có dữ liệu. Trong số sáu đề thi, đây là đề duy nhất có phần dữ liệu để thí sinh phân tích. Thoạt nhìn, việc có sẵn dữ liệu có thể là một lợi thế vì giúp người làm có cơ sở để xây dựng lập luận. Nhưng theo Huy, đây cũng là một con dao hai lưỡi. Nếu lựa chọn sai dữ liệu hoặc dành quá nhiều thời gian phân tích những thông tin không cần thiết, thí sinh rất dễ đi lệch khỏi vấn đề chính. Vì vậy, điều Huy tập trung vào là giữ bình tĩnh, kiểm soát thời gian và nhanh chóng xác định cấu trúc bài làm. Thay vì cố gắng khai thác tất cả dữ liệu, Huy lựa chọn những thông tin thực sự có khả năng củng cố cho luận điểm của mình.
Còn với Kiên, thử thách lại đến từ một đề bài về máy ảnh Sony Alpha dành cho nhóm nhà sáng tạo nội dung. Đây không phải ngành hàng Kiên có nhiều trải nghiệm cá nhân. Bạn không sử dụng sản phẩm và cũng không nắm rõ các thông số kỹ thuật của máy ảnh. Thay vì cố tìm hiểu tất cả tính năng sản phẩm, Kiên bắt đầu bằng một câu hỏi đơn giản: Ai sẽ sẵn sàng bỏ điện thoại để chuyển sang sử dụng máy ảnh? Từ câu hỏi ấy, Kiên dần xác định được nhóm khách hàng tiềm năng là những nhà sáng tạo nội dung trong các lĩnh vực như lifestyle, fashion và travel.
Nhưng ngay cả khi đã tìm được hướng tiếp cận, ý tưởng vẫn chưa thực sự xuất hiện. Kiên chia sẻ rằng khi thời gian chuẩn bị kết thúc, bạn vẫn chưa có một idea hoàn chỉnh. Ngay cả lúc bắt đầu phát biểu, Kiên còn có một khoảng ngập ngừng vì chưa biết nên trình bày giải pháp như thế nào. Cuối cùng, Kiên quyết định tin vào trực giác của mình, mạnh dạn đưa ra một ý tưởng Pop-up táo bạo và nhận được sự ghi nhận từ ban giám khảo.
Hai cách xử lý khác nhau nhưng lại cho thấy một điểm chung: khi thời gian bị giới hạn, điều quan trọng không phải là phân tích được tất cả mọi thứ, mà là biết đâu là thông tin hoặc câu hỏi cần ưu tiên để tìm ra hướng giải quyết.
Với Huy, đó là lựa chọn đúng dữ liệu và giữ cấu trúc lập luận. Với Kiên, đó là xác định đúng khách hàng và đủ tự tin để phát triển ý tưởng từ những gì mình đã hiểu.
Làm việc với những teammate mới: Làm sao để vừa giúp team tốt hơn, vừa thể hiện được năng lực cá nhân?
Bản Lĩnh Marketer không chỉ đánh giá khả năng giải Case độc lập mà còn đặt thí sinh vào những vòng thi yêu cầu làm việc với nhiều teammate khác nhau. Đây là lúc một thí sinh giỏi chuyên môn chưa chắc đã có thể tạo ra kết quả tốt nếu không biết phối hợp với những người xung quanh.
Với Kiên, bí quyết đầu tiên là hiểu rõ tiêu chí đánh giá của từng vòng thi.
Chẳng hạn, ở vòng Assessment Center 3.1, khi điểm bài nhóm chiếm 80% và điểm cá nhân chiếm 20%, Kiên ưu tiên chất lượng kết quả chung và khả năng phối hợp với teammate. Trong khi đó, ở vòng 3.2, khi việc thể hiện năng lực cá nhân trở nên quan trọng hơn, Kiên chủ động đưa ra quan điểm riêng, thể hiện tư duy chiến lược và khả năng dẫn dắt nhóm.
Tuy nhiên, leadership theo Kiên không đơn giản là đưa ra một idea rồi khiến mọi người làm theo. Quan trọng hơn là giúp các thành viên hiểu được hướng đi, phát huy thế mạnh của từng người và cùng xây dựng một bài làm tốt hơn. Đó cũng là lý do Kiên đặc biệt nhấn mạnh việc dành những phút đầu tiên để tìm hiểu teammate. Thay vì vừa bước vào phòng đã lập tức giải đề, cả nhóm nên xác định ai mạnh về dữ liệu, ai có khả năng phát triển chiến lược, ai giỏi sáng tạo, ai phù hợp với vai trò điều phối hay ghi chép.
Với Huy, việc hiểu teammate còn liên quan đến một khái niệm khá quen thuộc trong Marketing: positioning (định vị). Theo Huy, định vị bản thân trong một đội nhóm đôi khi còn khó hơn định vị một sản phẩm, bởi mỗi người đều có những điểm mạnh, điểm yếu và cả những điểm mù mà chính mình chưa nhận ra.
Khi làm việc với những teammate mạnh về creative, media hay execution, Huy không cố gắng cạnh tranh để trở thành người nổi bật nhất ở những phần đó. Thay vào đó, Huy lựa chọn đóng góp ở những phần mình có lợi thế như phân tích thị trường, đối thủ và tính khả thi về mặt kinh doanh, nhằm giúp phần giải pháp phía sau có nền tảng chắc chắn hơn.
Ngay cả trong cách trình bày, Huy cũng chủ động điều chỉnh để bổ trợ cho đồng đội. Nếu các bạn khác có phong cách nói nhanh và tạo không khí tốt, Huy sẽ lựa chọn trình bày chậm hơn để giúp người nghe nắm bắt những luận điểm quan trọng.
Một kỹ năng khác mà Huy đánh giá cao là khả năng xử lý bất đồng ngay trong quá trình làm việc và trình bày. Khi teammate đưa ra một luận điểm chưa thực sự nhất quán, việc phản bác trực tiếp đôi khi có thể khiến mâu thuẫn nội bộ lộ rõ trước ban giám khảo. Thay vào đó, Huy cố gắng nhận diện phần lập luận có thể bảo vệ và hỗ trợ đồng đội xử lý tình huống.
Một teammate giỏi không nhất thiết phải là người đưa ra nhiều ý kiến nhất, mà là người hiểu đội nhóm đang cần gì và biết sử dụng thế mạnh của mình để tạo ra giá trị cho kết quả chung.
Cùng bước vào Top 2, đâu là điều giúp mỗi người tạo được dấu ấn riêng?
Một trong những điểm thú vị nhất ở đêm chung kết Bản Lĩnh Marketer 14 là hai thí sinh xuất sắc nhất lại có những phong cách giải Case khá khác nhau.
Kiên đánh giá cao ở Huy khả năng xây dựng cấu trúc lập luận rõ ràng, xử lý thông tin nhanh và trình bày những vấn đề phức tạp một cách dễ hiểu. Trong khi đó, Huy lại đặc biệt ấn tượng với khả năng sáng tạo và cách đội của Kiên đơn giản hóa những vấn đề phức tạp thông qua phần hình ảnh và trình bày.
Khi biết mình sẽ đối đầu với Huy ở vòng cuối, Kiên nhận ra rằng việc cố gắng cạnh tranh trực tiếp về khả năng phân tích và xây dựng cấu trúc chưa chắc đã là lựa chọn phù hợp. Thay vào đó, Kiên quyết định phát huy lợi thế của bản thân bằng cách theo đuổi những ý tưởng sáng tạo và táo bạo hơn. Còn với Huy, sự bình tĩnh và khả năng xây dựng lập luận có cơ sở tiếp tục là những yếu tố được ưu tiên.
Đặc biệt, ở một đề bài liên quan đến lĩnh vực công nghệ tài chính, những trải nghiệm làm Data Analyst trong ngành Fintech đã giúp Huy có lợi thế khi tiếp cận vấn đề.
Huy chia sẻ rằng trong các doanh nghiệp công nghệ, việc phân tích hành trình khách hàng, tỷ lệ chuyển đổi và những điểm chạm thường đóng vai trò rất quan trọng. Nhờ hiểu được cách doanh nghiệp sử dụng dữ liệu, Huy có thể vận dụng kiến thức về AI và Machine Learning để xác định những thông tin có thể khai thác từ lịch sử giao dịch, từ đó xây dựng một giải pháp có cơ sở thực tế hơn.
Không chỉ học để đi thi, Quán quân và Á quân Bản Lĩnh Marketer 14 đã chuẩn bị nền tảng cùng Tomorrow Marketers như thế nào?
Nhìn lại hành trình của Huy và Kiên, có một điểm chung từ hai bạn là những kỹ năng giúp cả hai tiến sâu tại Bản Lĩnh Marketer không chỉ được tích lũy trong thời gian chuẩn bị cho cuộc thi.
Đó là kết quả của quá trình học tập, đi làm và liên tục thử sức với những bài toán khác nhau trong nhiều năm. Xuyện suốt hành trình đó, cả hai đều bắt đầu xây dựng nền tảng Marketing tại Tomorrow Marketers từ những năm đầu đại học. Dù sau đó phát triển theo những định hướng khác nhau, những kiến thức đã học vẫn tiếp tục được hai bạn vận dụng trong công việc và các cuộc thi giải Case.
Với Huy, khóa học Marketing Foundation là một trong những điểm khởi đầu giúp bạn tiếp cận Marketing từ năm nhất đại học. Sau đó, Huy tiếp tục theo học các khóa học Case Mastery & Management Trainee Pathway, Excel & AI for Data Analytics và AI & Machine Learning with Python để mở rộng nền tảng kiến thức. Huy chia sẻ rằng dù hiện tại đã chuyển sang lĩnh vực Finance và Data, kiến thức Marketing vẫn mang lại lợi thế khi bạn cần hiểu mục tiêu, hoạt động và yêu cầu của bộ phận Marketing trong doanh nghiệp. Đặc biệt, khi giải đề về ứng dụng tài chính Cake tại Bản Lĩnh Marketer, Huy đã kết hợp kinh nghiệm làm Data Analyst trong ngành Fintech với kiến thức AI và Machine Learning để xác định những dữ liệu có thể khai thác từ lịch sử giao dịch, qua đó xây dựng một giải pháp có cơ sở thực tế.
Còn với Kiên, một trong những bài học đáng nhớ nhất khi tham gia khóa học tại Tomorrow Marketers lại đến từ câu chuyện về cách thấu hiểu người tiêu dùng. Kiên nhớ lại khi giảng viên chia sẻ trải nghiệm đến miền Tây, sinh hoạt cùng người dân để quan sát và tìm hiểu cuộc sống của họ. Từ đó, Kiên luôn ghi nhớ nguyên tắc “stay in consumer”, nghĩa là cần hiểu người tiêu dùng trong bối cảnh thực tế thay vì chỉ dựa trên những giả định chủ quan. Sau khi kết thúc khóa học Marketing Foundation, Kiên còn tham gia Case Mastery & Management Trainee Pathway, Power BI & AI for Data Analytics và AI Marketing, đồng thời tiếp tục bổ sung kiến thức về dữ liệu và AI để ứng dụng trong quá trình giải Case.
Nếu có một lời khuyên để dành tặng các bạn Newbie, hai bạn muốn nhắn nhủ điều gì đến các bạn mới đi thi?
Sau nhiều lần tham gia các cuộc thi giải case, Huy và Kiên đều có những bài học muốn chia sẻ với các bạn đang chuẩn bị bước vào hành trình giải Case của mình.
Với Kiên, điều đầu tiên là đừng vội bỏ cuộc sau những lần thất bại.
Không phải cuộc thi nào cũng mang lại kết quả như mong đợi. Nhưng thay vì chỉ nhìn vào thứ hạng, điều quan trọng hơn là dành thời gian nhìn lại mình đã làm tốt điều gì, thiếu điều gì và cần cải thiện ở đâu để có thể trở lại tốt hơn trong những lần tiếp theo. Bên cạnh đó, Kiên khuyến khích các bạn chủ động học hỏi từ nhiều người, nhiều trải nghiệm và luôn giữ sự tò mò khi tiếp cận một bài toán mới. Đặc biệt, hãy luôn chú ý đến sự tự tin khi trình bày. Bởi ngay cả một ý tưởng tốt cũng khó có thể thuyết phục người khác nếu bản thân người trình bày không đủ tin tưởng vào lời giải của mình.
Với Huy, một trong những điều quan trọng nhất là hiểu bản chất của kiến thức thay vì chỉ học thuộc các framework.
Việc ghi nhớ nhiều mô hình không đồng nghĩa với khả năng giải quyết vấn đề tốt hơn. Người học cần hiểu tại sao một mô hình được sử dụng, nó giúp trả lời câu hỏi gì và kết quả phân tích có thể dẫn đến quyết định nào. Ngoài ra, bên cạnh việc phát triển tư duy chiến lược hay khả năng quản lý, các bạn trẻ cũng nên chủ động trải nghiệm những công việc thực tế, kể cả từ những vị trí nhỏ nhất. Bởi khi thực sự tham gia vào quá trình triển khai, người làm mới hiểu rõ những giới hạn về nguồn lực, vận hành và những khó khăn mà doanh nghiệp phải đối mặt. Chính những trải nghiệm ấy sẽ giúp một lời không chỉ hợp lý trên slide mà còn có khả năng triển khai trong thực tế.
1. Đỗ Viết Kiên – Cựu học viên Case Mastery & Management Trainee Pathway, Marketing Foundation, Power BI & AI for Data Analytics, AI Marketing
2. Đoàn Đức Huy – Cựu học viên Case Mastery & Management Trainee Pathway, Marketing Foundation, Excel & AI for Data Analytics, AI & Machine learning with Python
Tạm kết
Với thiết kế lộ trình bài bản đi qua nhiều kiến thức business quan trọng và nhiều dạng Case khác nhau, khóa học Case Mastery & Management Trainee Pathway sẽ giúp học viên nâng cao tư duy Problem-Solving và trang bị Business Mindset nhạy bén. Qua đó, học viên không chỉ nắm chắc cơ hội chiến thắng tại các cuộc thi và mà còn tự tin chinh phục các chương trình Management Trainee/ Management Consultant đầy thử thách.
Bên cạnh đó, bạn cũng có thể tham gia khóa học Marketing Foundation in the AI era tại Tomorrow Marketers để được hệ thống hóa kiến thức nền tảng theo 1 quy trình bài bản: Audit/Research – Strategy (STP & Marketing Mix) – Deployment (IMC – Digital – Trade). Từ đó, học viên sẽ hiểu mỗi framework dùng để trả lời câu hỏi gì, từ chiến lược đến thực thi liên kết với nhau như thế nào và làm sao để xây dựng được một Marketing Plan logic, giúp giải quyết bài toán của thương hiệu.
