Công ty Amazon đã phát triển hệ sinh thái của mình như thế nào?

163

Tomorrow Marketers – Amazon.com, Inc. là một công ty công nghệ đa quốc gia của Mỹ có trụ sở tại Seattle, Washington tập trung vào điện toán đám mây, truyền phát kỹ thuật số, trí tuệ nhân tạo và E-commerce. Công ty này được coi là một trong những công ty công nghệ hàng đầu cùng với Google, Apple và Facebook. Vậy điều gì đã giúp Amazon xây dựng được đế chế vững mạnh như hiện tại, hãy cùng TM tìm hiểu qua bài viết này nhé.

1. Mô hình kinh doanh ban đầu

E-commerce

Amazon được Jeff Bezos thành lập vào ngày 5 tháng 7 năm 1994, tại Bellevue, Washington khởi đầu là một công ty bán sách trực tuyến. Năm 1998, Jeff Bezos và quỹ đầu tư mạo hiểm lớn nhất của ông, John Doerr, bắt đầu đầu tư vào các công ty startups dotcom đầy hứa hẹn đang cố gắng xây dựng các cửa hàng tạp hóa trực tuyến. Với tham vọng thống trị thị trường grocery của Hoa Kỳ, ước tính trị giá hơn 800 tỷ USD. Năm 2015, Amazon đã vượt qua Walmart trở thành nhà bán lẻ có giá trị nhất tại Hoa Kỳ tính theo giá trị vốn hóa thị trường. Vào năm 2017, Amazon đã mua lại Whole Foods Market với giá 13,4 tỷ đô la, nhằm tăng sự hiện diện của cửa hàng vật lí.  

Sau thương vụ thu mua Whole Foods Market. Năm 2007, Amazon thành lập Amazon Fresh một công ty con cung cấp dịch vụ giao hàng tạp hóa hiện có sẵn ở một số tiểu bang và thành phố của Hoa Kỳ, Berlin, Hamburg, London, Munich và Tokyo. Amazon giao hàng hóa từ kho của nó và các cửa hàng Whole Food chỉ trong vòng 2 giờ. Amazon cung cấp gần 560.000.000.000 sản phẩm tại Hoa Kỳ như: quần áo, sách, điện tử, trò chơi, phụ kiện,…

Sau khi vững bước trong thị trường E-commerce, Amazon đã xây dựng được một số lợi thế về dữ liệu khách hàng, công nghệ và logistics để lấn sân sang các thị trường khác. 

Đọc thêm: Tổng quan thị trường E-commerce tại Việt Nam

Hệ thống logistics

Kho bãi

Với hơn 243,5 triệu feet vuông, nếu tất cả kho bãi của Amazon được đặt cạnh nhau, nó sẽ trải rộng trên một phần tư Manhattan. 258 cơ sở hoạt động tại Hoa Kỳ và 486 cơ sở khác trải rộng trên toàn thế giới.

Phương tiện

Amazon đang xây dựng đội máy bay tốc hành của riêng mình để tạo ra mạng lưới phân phối hàng không Amazon Prime Air. Đội bay hiện bao gồm 40 máy bay (Boeing 767-300) và tiếp tục mở rộng. Song song với đó Amazon cũng mua lại một trung tâm hàng không ở Kentucky với giá 1,5 tỷ USD.

Last mile delivery là khâu tốn kém nhất cả về chi phí và thời gian trong chuỗi logistics. Để giải quyết vấn đề này, Amazon đã mua 20.000 xe tải Mercedes và Amazon sẽ bán lại dưới dạng tín dụng cho các doanh nhân nhỏ, những người sẽ xử lý việc giao hàng cho Amazon, dưới tên Amazon Flex Kit.

Tự động hóa

Để cải thiện hiệu suất và chi phí, Amazon đang đầu tư mạnh vào việc cơ giới hóa kho hàng của mình, giảm thiểu số lượng nhân viên. Amazon đã có 47.000 robot vào năm 2017 so với 15.000 vào năm 2015.

Đọc thêm: Toàn cảnh về thị trường E-commerce logistics tại Việt Nam

Nền tảng công nghệ

Khi phát triển supply chain, tất cả thông tin được Amazon thu thập và hợp nhất trong một cơ sở dữ liệu khổng lồ để tối ưu hóa tất cả các hoạt động hậu cần, vận chuyển, chuỗi cung ứng và chi phí. Dựa vào đó để phát triển các giải pháp kỹ thuật nội bộ, sau đó được chia sẻ với công chúng với mức giá cạnh tranh nhất. Amazon hiện cung cấp một số lượng đáng kể các dịch vụ về tính toán, học máy, bảo mật, IoT (các đối tượng được kết nối) và phân tích. Đặc biệt là công nghệ Machine Learning, Amazon đã thực sự trở thành một tài liệu tham khảo. Doanh thu từ những dịch vụ này được tái đầu tư để giảm chi phí và phát triển các công nghệ mới và tốt hơn.

2. Các mảng dựa vào thế mạnh logistic

Pharmacies – Dược phẩm

Tình hình thị trường: Thị trường dược phẩm Vương quốc Anh trị giá 12 tỷ bảng Anh mỗi năm và có tốc độ tăng trưởng khoảng 2%. Một trong những công ty lớn nhất trong ngành này là CVS Health, có doanh thu 177.526 USD và đứng ở vị trí thứ 7 trên Fortune 500. Chỉ nửa năm sau khi thành lập, Dược2u.co.uk – nhà thuốc trực tuyến duy nhất của Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS) đã báo cáo tăng trưởng 100%. Rõ ràng đây là một thị trường rất đáng để đầu tư. Nhu cầu của người tiêu dùng trong thị trường dược phẩm trực tuyến là giao hàng tận nơi. Những người bị bệnh hoặc khuyết tật thường sẽ khó rời khỏi nhà để đi mua thuốc từ các nhà thuốc. Một số người sẽ nhờ bạn bè và gia đình mua chúng thay họ, nhưng thông thường bệnh nhân không muốn phụ thuộc hoặc làm phiền người khác. Và Amazon có hệ thống logistics đủ tốt để đáp ứng được nhu cầu này.

Hoạt động của Amazon: Trên thực tế, Amazon đã quan tâm đến việc đầu tư vào thị trường này trong nhiều thập kỷ. Năm 1999, Amazon đã mua 40% cổ phần của Drugstore.com. Amazon cũng bán thiết bị và vật tư y tế, thuốc không kê đơn và các hàng hóa liên quan đến thị trường dược phẩm khác. Sau đó, Amazon không tiếp tục đầu tư vào thị trường dược phẩm nữa cho đến năm 2016, khi Amazon có giấy phép đầu tiên được phép bán các sản phẩm là dược phẩm và thuốc trên khắp Hoa Kỳ. Năm 2018, Amazon đã họ đã mua PillPack – hãng kinh doanh dược phẩm online với giá 750 triệu USD để có chỗ đứng trong thị trường nổi tiếng phức tạp và được kiểm soát chặt chẽ này.

Kết quả: Việc Amazon mua lại một doanh nghiệp trị giá hơn 100 triệu USD cùng với giấy phép bán dược phẩm ở tất cả 50 tiểu bang đã khiến các công ty của Walgreen, CVS Health và Rite-Aid mất khoảng 11 tỷ USD giá trị chỉ sau một đêm. Đây là bước đi quan trọng đầu tiên của Amazon không chỉ cạnh tranh với các chuỗi cửa hàng dược phẩm lớn, mà còn cạnh tranh với các pharmacy benefit managers (PBM) – quản trị viên bên thứ ba của các chương trình thuốc theo toa cho các chương trình y tế thương mại và những doanh nghiệp khác trong chuỗi cung ứng chăm sóc sức khỏe.

Home & garden

Tình hình thị trường: Thị trường garden đang vật lộn với sự thay đổi về thái độ của khách hàng đối với ngành hàng. Nhiều người tiêu dùng trẻ tuổi, đặc biệt là những người sở hữu nhà riêng lần đầu, xem làm vườn như một sản phẩm hoặc dịch vụ hơn là thú vui tiêu khiển, khác với các thế hệ cũ. Người tiêu dùng trẻ tuổi muốn có cây cảnh trong nhà, nhưng không muốn dành nhiều thời gian để chăm sóc chúng. Họ cũng thường thích đặt hàng trực tuyến hơn là đến thăm vườn ươm. Các công ty trực tuyến như The Sill có chỗ đứng trong thị trường home & garden bằng cách làm cho quá trình lựa chọn cây cảnh trở nên ít rủi ro hơn. Họ chủ yếu bán các loại cây dễ nuôi dễ trồng, bao gồm thông tin chi tiết quá trình chăm sóc và bảo đảm hoàn tiền lại đối với các cây chết sau khi mua.

Nhưng những thách thức trong việc vận chuyển cây cối – khí hậu thay đổi nhanh chóng, thay đổi liên tục về mức nước (water restrictions) và nhu cầu đối với các cây dễ trồng tăng – đã khiến các công ty nhỏ hơn, bán lẻ truyền thống (brick-and-mortar operations) và onlinefirst startups trong ngành home & garden khó mà thành công. 

Hoạt động của Amazon: Amazon có chuyên môn mạnh về logistics và phân phối để kiếm được lợi nhuận trong thị trường gardening. Vào đầu năm 2018, Amazon ra mắt Plants Store cho phép các bên liên quan mua và bán cây cối trực tuyến, mang đến sự thuận tiện hơn. Bên cạnh đó việc Amazon mua lại Whole Food và chuỗi cửa hàng tạp hóa mới nổi có thể là đòn bẩy mạnh mẽ để thâm nhập thị trường gardening.

Kết quả: Trong năm 2018, Plants Store của Amazon tại Hoa Kỳ đã kiếm được khoảng 2 tỷ USD doanh thu hàng năm, tăng 19% so với năm trước. (Mặt khác, cửa hàng home & garden ở Anh, chỉ bán khoảng 100 triệu USD, nhưng với mức tăng trưởng 31% YoY). Khoảng 25% tổng doanh số đến từ phân khúc lawn & garden của Amazon, trị giá hơn 430 triệu USD năm 2017 với mức tăng trưởng 25% YoY. 

3. Các mảng dựa vào thế mạnh công nghệ

Thiết bị điện tử tiêu dùng và Alexa

Công ty cũng sản xuất hàng điện tử tiêu dùng bao gồm thiết bị đọc ebook Kindle, máy tính bảng Fire, Fire TV, và các thiết bị Echo. Sau khi ra mắt các sản phẩm tiêu dùng thiết bị điện tử, Amazon tiến đến chiến lược tạo ra Alexa. Alexa là trợ lí ảo lần đầu tiên được phát hành với loa thông minh Amazon Echo ban đầu vào tháng 11 năm 2014.

Năm 2017, Amazon tuyên bố sẽ cài đặt Alexa (AI) trong mọi thiết bị echo và ra mắt một số sản phẩm mới. Hiện tại, Amazon Echo và Echo Dot đang chiếm 2/3 thị phần loa thông minh – đánh bại Google Home và Apple Homepod. Amazon cũng công bố tích hợp Alexa cho các thiết bị không phải thuộc dòng sản phẩm Echo. Hơn nữa, hộp set-top Fire TV cũng được gắn micro được trong thiết bị để người tiêu dùng có thể ra lệnh cho Alexa trong nhà của họ.

Cloud computing (Điện toán đám mây) 

Năm 2006, Amazon thành lập Amazon Web Services (AWS). Đây là một hệ thống các dịch vụ điện toán đám mây cung cấp cho doanh nghiệp các giải pháp về: Storage, computing power, databases, networking, analytics, developer tools, security, virtualization,… Trong báo cáo Magic Quadrant của Gartner AWS thuộc Nhóm các công ty dẫn đầu (Leaders Quadrant) trong phân khúc Cloud IaaS (Dịch vụ cơ sở hạ tầng đám mây) trên toàn cầu. Đồng thời AWS cũng đứng đầu market share trong thị trường này.

4. Các mảng dựa vào thế mạnh dữ liệu khách hàng

Small business lending

Tình hình thị trường: Theo ước tính có gần 6 triệu người bán trên nền tảng của Amazon, nhiều người trong số họ là các doanh nghiệp nhỏ, những người cần nguồn tài chính để hỗ trợ. Tuy nhiên, việc chứng thực tài sản để có một khoản vay, đặc biệt là khoản vay ngân hàng, là một thách thức với nhiều chủ doanh nghiệp nhỏ. Thấy được nhu cầu này, Amazon đã cung cấp một giải pháp cho những người bán hàng trên nền tảng của họ, những người đang tìm kiếm nguồn tài chính cho doanh nghiệp của mình: Amazon Lending.  

Hoạt động của Amazon: Amazon đã có những bước đầu tiên gia nhập vào thị trường tín dụng thương mại (commercial loans) vào năm 2011, khi công ty bắt đầu cung cấp các khoản vay cho các thương nhân của các doanh nghiệp nhỏ, những người tham gia Amazon Marketplace thông qua Amazon Lending. Vào thời điểm đó, nền kinh tế rất phù hợp để Amazon gia nhập lĩnh vực commercial loans: cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008 đã làm lung lay niềm tin của các doanh nghiệp khi các ngân hàng thương mại lớn nhất, khởi xướng thắt chặt tín dụng (credit crunch) và khiến hàng triệu doanh nghiệp nhỏ phải vật lộn để bảo đảm nguồn vốn tiếp tục hoạt động. Việc thâm nhập thị trường cho vay thông qua thời điểm đó không phải hành động nhất thời. Trong thập kỷ qua, Amazon đã có những hoạt động trong thị trường payments, credit cards, business checking và nhiều dịch vụ tài chính khác. Nói cách khác, Amazon cung cấp các dịch vụ giống như một ngân hàng chỉ là không xin giấy phép để trở thành ngân hàng thực sự. Tuy nhiên, trong tất cả các dịch vụ tài chính, Jeff Bezos tập trung nhất vào lĩnh vực cho vay. 

Amazon dựa trên số lượng lớn các thương nhân độc lập sử dụng nền tảng của mình, thông tin về sức khỏe tài chính của các doanh nghiệp đó để xây dựng một nền tảng cho vay hấp dẫn.

Payments

Kế hoạch của Amazon là kết hợp nền tảng E-commerce của nó với các nhà bán lẻ truyền thống thành một hệ sinh thái thanh toán liền mạch, duy nhất. Đảm bảo rằng dòng tiền của khách hàng luôn lưu chuyển trong hệ sinh thái của Amazon. Logic đằng sau hệ sinh thái tài chính này rất rõ ràng: nếu công ty có thể khiến người tiêu dùng bỏ tiền vào tài khoản do Amazon sở hữu, cuối cùng họ sẽ chi nhiều hơn cho Amazon. Amazon đã và đang xây dựng sự hiện diện trong thị trường thanh toán trong nhiều năm, với Amazon Cash, Amazon Reload, Amazon Pay, và Amazon Prime Visa. 

  • Amazon Cash: Amazon Cash cho phép người tiêu dùng gửi tiền mặt mà không mất bất kỳ khoản phí nào vào tài khoản Amazon trực tuyến bằng cách quét mã vạch đặc biệt tại các nhà bán lẻ đối tác.
  • Amazon Visa debit/credit cards: Amazon gần đây đã hợp tác với Visa để cung cấp thẻ ghi nợ (debit card) cho các thành viên Prime và thẻ tín dụng (credit card) cho các thành viên không phải Prime. Cả hai loại thẻ đều cung cấp đặc quyền hoàn lại tiền.
  • Amazon Reload: Tính năng này cho phép các thành viên Amazon Prime chuyển tiền từ ngân hàng của họ vào tài khoản Amazon để tạo số dư. Để khuyến khích, người dùng sẽ được tặng thêm 2% trên tổng số tiền đã chuyển, ngay lập tức.
  • Amazon Go: Amazon Go là một cửa hàng tạp hóa không thu ngân, nơi người tiêu dùng có thể chỉ cần bước vào, lấy đồ ra khỏi kệ và ra về. Tài khoản Amazon của khách hàng sẽ tự trừ theo đúng đơn mua hàng khi họ rời khỏi cửa hàng.

Đọc thêm: Tổng quan thị trường Fintech tại Việt Nam

Tạm kết:

Amazon đã có những hướng đi xuất phát từ thế mạnh của mình và nhu cầu thị trường để phát triển công ty. Thấu hiểu thị trường luôn là bước đầu tiên để các công ty phát triển ra các chiến lược dài hạn. Đây cũng là nội dung đầu tiên trong khoá học Marketing Foundation trong hành trình bắt đầu tìm hiểu toàn bộ quy trình Marketing thực tế đang áp dụng tại các tập đoàn đa quốc gia. Tham khảo khoá học Marketing Foundation để trang bị tư duy Marketing bài bản giúp bạn dễ dàng tiếp cận và hiểu được chiến lược phát triển của công ty.

This image has an empty alt attribute; its file name is NEW-CTA-foundation-3-1024x576.jpg



error: Content is protected !!